Home Testy Projektory Epson Epson EH-TW9300W – Test projektora LCD 4K Ultra HD
Epson EH-TW9300W – Test projektora LCD 4K Ultra HD

Epson EH-TW9300W – Test projektora LCD 4K Ultra HD

10.60K
97

Jakość efektu HDR

Zacznijmy od omawiania HDR’a. O ile w świecie telewizorów jest to znacznie prostsze (a i tak skomplikowane!), tak w przypadku projektorów nie ma w zasadzie żadnych klarownym norm mówiących o tym w jaki sposób efekt miałby być oddawany. Jedyne co w branży jest ustalone to jasność HDR w kinach Dolby Cinema – na poziomie 150cd/m2, co jest trzykrotną jasnością kina SDR (48cd/m2). Treści trafiające w nasze ręce na płytach Ultra HD Blu-Ray nie mają jednak i nie będą miały nic wspólnego z materiałami przeznaczonymi dla branży profesjonalnej. W jaki sposób ma projektor oddać więc ponadnormatywne jasności treści HDR? Niektóre autorytety z branży (np. Steve Shaw z firmy Light Illusion) twierdzi, że należy zastosować 10-krotny mnożnik. To co miałoby mieć na telewizorze 1 000cd/m2, na projektorze powinno mieć 100cd/m2. Efekt o jasności 1 500cd/m2 – 150cd/m2 i tak dalej. Osobiście nie uważam by była to dobra opcja, ponieważ dotychczasowe 48cd/m2 było dwu, lub dwu-i-pół krotnością jasności telewizora dedykowanej do ciemnych pomieszczeń (100-120cd/m2). Myślę, że sensownym byłoby dzielić jasność filmu przez trzy, czy może cztery i nie więcej. Zobaczmy teraz jak podeszli do tematu inżynierowie z Epsona tworząc cztery presety do wyświetlania treści HDR.

Na powyższym wykresie żółta linia definiuje nam pożądaną jasność telewizora, idącą w górę aż do 55% jasności całkowitej – w tym bowiem miejscu kończy się zakres do 162cd/m2, które zostało zmierzone szczytowo na projektorze. TW9300 jak już wspomniałem, nie powinien jednak trzymać się tej normy, ponieważ projekcja odbywa się na znacznie większym ekranie niż TV, więc nie potrzeba aż tak dużych natężeń świetlnych (byłyby wręcz niepożądane). Projektor dzieli jasność i przesuwa zakres oddawanych detali. Najjaśniejsza linia na wykresie to tryb HDR Mode 1, najciemniejsza to HDR mode 4.

Jak zatem widzimy, w trybie 1 projektor pracuje najjaśniej, jednak obcina detale już przy jasności 500cd/m2. Oznacza to, że wszystkie detale, które miałyby mieć wyższą jasność, będą zlewały się w jednolitą plamę. W trybie drugim wyświetla już do 1 000cd/m2, jednak obraz jest całościowo ciemniejszy – by wygenerować miejsce dla większej ilości stopni jasności. Analogicznie tryb 3 przesuwa granicę aż to 5000cd/m2 (czyli de facto wyżej niż jakikolwiek obecnie telewizor), zaś tryb 4 oddaje całą paletę jasności jakie przewidział standard HDR. Zanim opiszę jak wygląda obraz zobaczmy jaką jasność oferuje właściwie projektor:

Tryb Wynik
Skalibrowany tryb Natural/Dynamic/Bright Cinema 162cd/m2
Skalibrowany tryb Cinema/Digital Cinema 75cd/m2

Spadek jasności w trybach z poszerzonym gamutem jest oczywistą rzeczą, ze względu na filtr dichroityczny, który pochłania pewną, znaczną, część światła, co opisałem na wstępnie testu. Przyjmijmy zatem, że oglądamy w trybie Natural, by cieszyć się jak najlepszym efektem HDR. Jak nietrudno się domyślić, w trybie HDR 3, oraz 4 obraz jest będzie po prostu zbyt ciemny i nieatrakcyjny, ponieważ stosunek jasności filmu zamiast optymalnego 3 – 4 : 1 wynosi… 62 : 1 w przypadku pierwszym i 31 : 1 w przypadku drugim. Tak oglądać się nie da. Tryb 2 i 1 są znacznie ciekawsze i użyteczniejsze. Stosunek wynosi w nich kolejno 6 : 1 i 3 : 1.

Tryb HDR 1 – obraz jasny i atrakcyjny, jednak ginie dużo detali w światłach Tryb HDR 2 – znacznie więcej detali w blaskach, jednak obraz jest trochę zbyt ciemny
Epson TW9300W HDR1 Epson TW9300W HDR2

Oglądając kolejne materiały HDR nie mogłem się jednoznacznie zdecydować, który z trybów wybrać. Nadmienię jeszcze, że projektor ma możliwość auto wyboru i wybiera tryb 2 jeśli z odtwarzacza wychodzą metadane deklarujące maks. jasność efektów na poziomie 4000cd/m2. W tym trybie obraz był jednak trochę zbyt ciemny. Stosunek 6 : 1 jest moim zdaniem zbyt wysoki, niemniej efekt HDR dało się odczuć wyraźnie i ilość detali w blaskach była zadowalająca! Przy trybie HDR 1 można było uzyskać atrakcyjniejszy (pod względem jasności całkowitej) obraz, jednak miał on zbyt mało detali w blaskach. Tak źle i tak niedobrze, a może po prostu zbyt wiele wymagam ;) Faktem jest, że TW9300 to projektor ze sprawnym HDR’em, który nie jest tylko i wyłącznie ciekawostką, jednak brakuje mi takiego trybu, który byłby hybrydą ustawienia 1 i 2. Mógłby on oddawać detale do 1000cd/m2 lub nawet wyżej, używając mocnego kompresowania górnej części zakresu, a dół i środek wyświetlać tak jak HDR 1. Na podobnej zasadzie inżynierowie z Samsunga zaimplementowali HDR w modelu KS9500. Telewizor ten ma potencjał 1500cd/m2, jednak kompresuje w górnej części zakresu wszystkie detale aż do 4000cd/m2. Poniżej kolejne porównanie trybów:

HDR 1 - do 500cd/m2HDR 2 - do 1000cd/m2

(10599)

Maciej Koper Szef działu testów na HDTVPolska. Posiadacz certyfikatów ISF oraz THX. Zapraszam studia filmowe oraz osoby prywatne do profesjonalnej kalibracji swoich wyświetlaczy: www.skalibrujtv.pl

Comment(97)

  1. 4k60hz to rozdzielczość 2160p z częstotliwością 60hz.

    I nie ma tu mowy o hdr i o 10 bitach i o chromie 4:4:4.

     

    Więc 4k60hz działa i to jest prawda.

     

    Więcej już nie piszę, bo z koniem się kopać nie mam zamiaru.

  2. 11 minut temu, raf7705 napisał:

    Więc 4k60hz działa i to jest prawda.

    4k to 4 tysiące ? ;)

  3. Widać Binary, że gdzie byś się nie pojawił tam ciągłe spiny :) To chyba jednak z Tobą coś jest nie tak :)

    Epson 7300/9300 to najlepszy wybór jeśli chodzi o stosunek jakości do ceny, szczególnie 7300. Nawet jak wyjdzie nowy model Epsona może kosztować z 25 tyś i nadal 7300 za ok 10 tyś będzie super okazją. Co do braku 10 bitowej palety kolorów w sygnale 2160p/60Hz to ma to znaczenie marginalne bo: 99% filmów wychodzi w 25 klatkach, a w tym wypadku działa 10 bitowa paleta kolorów i HDR oczywiście więc oglądamy dokładnie to samo co na (niewielu) projektorach obsługujących 4k/60Hz/10 bitów.

    Pytanie też jest zasadnicze takie bo tu ciągle traktujemy to 10 bitów jak świętego grala - czy ludzkie oko rzeczywiście odróżni 10 bitową paletą od 8 bitowej palety kolorów. Miliardy do milionów kolorów ? Mogę się założyć, że jak byście mieli 2 sygnały obok siebie z 12 bitową i 10 bitową paletą - nie odróżnilibyście :)

    Rzeczywiście sport czy gry fajnie by było oglądać mając świadomość tych 10bitów, ale czy to ma przesądzać o wyborze projektora. Uważam, że nie... Co do telewizji to w 4k jest zaledwie kilka kanałów (żadne w polskiej wersji językowej z filmami). Dominuje HD i długo, długo się to nie zmieni. Co z tego, że w tunerach dadzą hdmi 2.1 jak nie będzie kanałów telewizyjnych wykorzystujących to ? A jak wiemy 1080p działa bez względu na to czy to jest 25Hz czy 60Hz w 10 bitowej palecie na projektorach Epson 7300/9300.

    edit: ok ostatnio Canal+now puściło 2 mecze w 4k jako pierwsze transmisje 4k w Polscei była wielka mega sensacja w naszym grajdołku :) Tak więc może będzie więcej tego. Więc akurat brak tych 10bitów w sygnale 4k/60Hz może przeszkadzać ludziom nastawionym wyłącznie na sport z zastrzeżeniem, że nawet oni będą z tego mogli skorzystać tylko jak nadawca uruchomi kanał 4k.

  4. Witam. Właśnie zakupiłem tw9300w. Mam prośbę do znawców tematu. Potrzebuje odtwarzacz 4k bluray co by poszedl sygnał 4k hdr. Przydala by sie tez obsługa  netflix 4k hdr oraz ewentualnie mozliwośc odtwarzania filmow np. mkv z dysku usb, poprosze o konkretne modele ktore mam kupic. mam stary amplituner co odtworzy  dts-ma wiec dobrze by bylo aby odtwarzacz mial 2 wyjscia hdmi. Chodzi mi o takie urzadzenie co mozna ustawic 4k/24h na wyjsiu zeby byl hdr. Ogladam filmy narazie nie mam konsoli.

     

  5. Widać Binary, że gdzie byś się nie pojawił tam ciągłe spiny To chyba jednak z Tobą coś jest nie tak

    Jak narazie to widac 2 analfabetow funkcyjnych, ktorzy rzucaja sie na neutralny post jak gdyby glosil on ze pochodza  z jednej mamusi i 3 tatusiow. Widze, ze Ty rowniez probujesz sie dolaczyc to tego szukajacego zwady zespolu, tak wiec dopisuje Cie do shit listy. Juz sie nie klopocz wiecej z pisaniem do mnie. Zwlaszcza, ze przy kazdej okazji udowadniasz, ze nic madrego do napisania nie masz. Przeanalizujmy.        

     

    Co do braku 10 bitowej palety kolorów w sygnale 2160p/60Hz to ma to znaczenie marginalne bo: 99% filmów wychodzi w 25 klatkach, a w tym wypadku działa 10 bitowa paleta kolorów i HDR oczywiście więc oglądamy dokładnie to samo co na (niewielu) projektorach obsługujących 4k/60Hz/10 bitów/

    Otorz oazo madrości Ty moja, tak sie sklada, ze 99 procent filmow nie uswiadczysz w 25 klatkach, a juz zwlaszcza jesli mowimy o filmach  zakodowanych w 10 bitowym kolorze,  Nie bedzie to nawet jeden procent, . Tym bardziej   25fps/10 bitow/ HDR  Rozumiem, ze zyjesz jeszcze w swiecie DVD, dlatego faktycznie nie dojrzysz  roznicy pomiedzy video 8 vs 10 bitowym, ktora w 99% przypadkow  dojrzy polslepy, poniewaz przjescia tonalne sa po prosu gladsze.  Wypowiadajac ponizsze zdania na tym forum, popelniles samobojstwo:     

     

     

    Pytanie też jest zasadnicze takie bo tu ciągle traktujemy to 10 bitów jak świętego grala - czy ludzkie oko rzeczywiście odróżni 10 bitową paletą od 8 bitowej palety kolorów. Miliardy do milionów kolorów ?

    Mogę się założyć, że jak byście mieli 2 sygnały obok siebie z 12 bitową i 10 bitową paletą - nie odróżnilibyście

    Problem nie sprowadza sie do odroznienia sygnalu 12 bitowego od 10 bitowego, tylko raczej zdolnosci wyswietlaczy do jego prawidlowego wyswietlenia. Co do samego sygnalu  to oczywiscie, ze znowu odrozni go polslepy. Wystarczy jednobarwna ( szara) plansza testowa. Zapewne nie wiesz o czym pisze, prawda? Ale jak masz jakas kase to chetnie przyjme zaklad     

     

    Rzeczywiście sport czy gry fajnie by było oglądać mając świadomość tych 10bitów, ale czy to ma przesądzać o wyborze projektora. Uważam, że nie... Co do telewizji to w 4k jest zaledwie kilka kanałów (żadne w polskiej wersji językowej z filmami). Dominuje HD i długo, długo się to nie zmieni. Co z tego, że w tunerach dadzą hdmi 2.1 jak nie będzie kanałów telewizyjnych wykorzystujących to ? A jak wiemy 1080p działa bez względu na to czy to jest 25Hz czy 60Hz w 10 bitowej palecie na projektorach Epson 7300/9300.

     Z tego co piszesz wynika, ze nie tylko nie rozumiesz podstwawowych zalozen, ale najwyrazniej nie masz stycznosci z materialem UHD. A nie przyszlo Ci do glowy, ze sa ludzie, ktorzy nie ogladaja wogole polskiej telewizji, albo telewizji wcale, natomiast sklonni sa zrobic wyjatek dla tych wlasnie ewentow sportowych, kulturalnych/rozrywkowych, czy filmow przyrodniczych? Tego typu audycje nadawane sa od dawna w 2160p, 10bit, 60Hz Do tego dochodzi teraz jeszcze HDR. Gdybys czytal to, czy inne forum o takiej tematyce, wiedzialbys, o podstawowym ograniczeniu/problemie uzytkownikow serwisow streamingowych, ktorych audycji UHD do niedawna nie mozna bylo ogladac w innym klatkarzu niz 60Hz. Jedynie takie mądrale, jak Ty,  ktore  kupily sobie projektor   niepotrafiacy przyjac  dostepnego sygnalu w pelnej krasie, beda odzegnywac ludzi od czci, z taka zajadloscia jakby bronili czci  swoich matek,  jedynie ze wzgledu na to, ze smieli sceptycznie podejsc do pomyslu zakupu, z uwagi na jego brak kompatybilnosci z podstawowym formatem UHD i czekaja czy moze nie zapowiedziana zostanie jego  upgrade'owana wersja.  

    Do tego ta zabawna  argumentacja: "My wiemy lepiej, bo my mamy, a Ty nie." Nie trzeba miec grzybicy stop, zeby wiedziec czym sie objawia.

     

     

     

     

     

    edit: ok ostatnio Canal+now puściło 2 mecze w 4k jako pierwsze transmisje 4k w Polscei była wielka mega sensacja w naszym grajdołku Tak więc może będzie więcej tego. Więc akurat brak tych 10bitów w sygnale 4k/60Hz może przeszkadzać ludziom nastawionym wyłącznie na sport z zastrzeżeniem, że nawet oni będą z tego mogli skorzystać tylko jak nadawca uruchomi kanał 4k.

    Nie kazdy mieszka w Twoim grajdolku i wspodzieli z Toba  Twoje ograniczenia, oczekiwania i potrzeby.      EOT. 

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Edit. Gdybys jeszcze nie rozumial co jest glowna wada tw7300/9300 I problem, to przypominam, ze caly czas chodzi o brak zdolnosci przyjecia I wyswietlenia sygnalu 2160p @60Hz, 10 bit HDR. Do Twoich partnerow to w koncu dotarlo, do Ciebie najwyrazniej ciagle nie moze

  6. Mam jeszcze jedno pytanie odnośnie ekranu do tw 9300. czy ekran reference gray 120 cali oblique bedzie dobry do nieprzystosowanego salonu z białymi ścianami. Kuchnia z salonem. W oknach klasyczne zaluzje drewniane. Brak mozliwosci calkowtego zaciemnienia. bedzie wpadac swiatlo  z kuchni do salonu. ekran musi byc zwijany

  7. 12 godzin temu, binary napisał:

    Jak narazie to widac 2 analfabetow funkcyjnych, ktorzy rzucaja sie na neutralny post jak gdyby glosil on ze pochodza  z jednej mamusi i 3 tatusiow. Widze, ze Ty rowniez probujesz sie dolaczyc to tego szukajacego zwady zespolu, tak wiec dopisuje Cie do shit listy. Juz sie nie klopocz wiecej z pisaniem do mnie. Zwlaszcza, ze przy kazdej okazji udowadniasz, ze nic madrego do napisania nie masz. Przeanalizujmy.        

    - No chyba już się uzbierało trzech: ja, raf i pcmog (czy jakoś tak) i myślę, że ta liczba szybko wzrośnie :)

    Otorz oazo madrości Ty moja, tak sie sklada, ze 99 procent filmow nie uswiadczysz w 25 klatkach, a juz zwlaszcza jesli mowimy o filmach  zakodowanych w 10 bitowym kolorze,  Nie bedzie to nawet jeden procent, . Tym bardziej   25fps/10 bitow/ HDR  Rozumiem, ze zyjesz jeszcze w swiecie DVD, dlatego faktycznie nie dojrzysz  roznicy pomiedzy video 8 vs 10 bitowym, ktora w 99% przypadkow  dojrzy polslepy, poniewaz przjescia tonalne sa po prosu gladsze.  Wypowiadajac ponizsze zdania na tym forum, popelniles samobojstwo:     

    - Człowieczku drogi właśnie popełniłeś Ty "samobójstwo" technologiczne bo przecież pisze o tym Maciej Koper, a to chyba i dla Ciebie jest autorytetem. Po za tym obejrzałem już kilkanaście filmów z BD i WSZYSTKIE były w 25Hz. Prawie każdy film tak powstaje. Także 2 filmy UHD, które mam: Everest i Life też są w 25 klatkach więc co ty pitolisz :) ? Zresztą BD to 1080p, a tu wszystko idzie w 10 bitach łącznie z 60 klatkami. Można więc oglądać na 2 sposoby: ustawić w odtwarzaczu wyjście na 1080p lub ustawić wymuszanie 25 klatek

    Problem nie sprowadza sie do odroznienia sygnalu 12 bitowego od 10 bitowego, tylko raczej zdolnosci wyswietlaczy do jego prawidlowego wyswietlenia. Co do samego sygnalu  to oczywiscie, ze znowu odrozni go polslepy. Wystarczy jednobarwna ( szara) plansza testowa. Zapewne nie wiesz o czym pisze, prawda? Ale jak masz jakas kase to chetnie przyjme zaklademoji6.png    

    Akurat to wyczytałem w necie, że ludzkie oko nie jest w stanie odróżnić 8 bitowej palety od 10 bitowej. Sam nie robiłem takiego porównania. Możesz mieć rację.

    12 godzin temu, binary napisał:

     Z tego co piszesz wynika, ze nie tylko nie rozumiesz podstwawowych zalozen, ale najwyrazniej nie masz stycznosci z materialem UHD. A nie przyszlo Ci do glowy, ze sa ludzie, ktorzy nie ogladaja wogole polskiej telewizji, albo telewizji wcale, natomiast sklonni sa zrobic wyjatek dla tych wlasnie ewentow sportowych, kulturalnych/rozrywkowych, czy filmow przyrodniczych? Tego typu audycje nadawane sa od dawna w 2160p, 10bit, 60Hz

    - ok w przypadku osób nastawionych tylko na sport czy przyrodę po za telewizją masz rację, ale... kurczę nie mam wiedzy ile powstało filmów na UHD z meczami zapisanych w 60Hz. Dziesięć... ? Chyba nawet nie tyle. A może zero... ???? :):)

    12 godzin temu, binary napisał:

    Do tego dochodzi teraz jeszcze HDR. Gdybys czytal to, czy inne forum o takiej tematyce, wiedzialbys, o podstawowym ograniczeniu/problemie uzytkownikow serwisow streamingowych, ktorych audycji UHD do niedawna nie mozna bylo ogladac w innym klatkarzu niz 60Hz. Jedynie takie mądrale, jak Ty,  ktore  kupily sobie projektor   niepotrafiacy przyjac  dostepnego sygnalu w pelnej krasie, beda odzegnywac ludzi od czci, z taka zajadloscia jakby bronili czci  swoich matek,  jedynie ze wzgledu na to, ze smieli sceptycznie podejsc do pomyslu zakupu, z uwagi na jego brak kompatybilnosci z podstawowym formatem UHD i czekaja czy moze nie zapowiedziana zostanie jego  upgrade'owana wersja.  

    Do tego ta zabawna  argumentacja: "My wiemy lepiej, bo my mamy, a Ty nie." Nie trzeba miec grzybicy stop, zeby wiedziec czym sie objawia.

    Ale jakie problemy z streamingiem ? U mnie na odtwarzaczu UHD Samsunga M9500 nawet yutube mam w 10 bitach jak materiał jest w 25 klatkach. Z Netflixem też można się uporać np. przez Nvidię Shield i prawdopodobnie u mnie na Samsungu

    12 godzin temu, binary napisał:

     

    Nie kazdy mieszka w Twoim grajdolku i wspodzieli z Toba  Twoje ograniczenia, oczekiwania i potrzeby.      EOT.

    A ile to w Europie jest stacji UHD z filmami ? Zresztą piszę na polskim forum i nie zakładam, że każdy musi biegle władać angielskim.

    12 godzin temu, binary napisał:

     

    Edit. Gdybys jeszcze nie rozumial co jest glowna wada tw7300/9300 I problem, to przypominam, ze caly czas chodzi o brak zdolnosci przyjecia I wyswietlenia sygnalu 2160p @60Hz, 10 bit HDR. Do Twoich partnerow to w koncu dotarlo, do Ciebie najwyrazniej ciagle nie moze

    To nie jest żadna wada tylko malutki mankament nie mający w 99% wpływu na cokolwiek

    To nie jest żadna wada tylko malutki mankament nie mający w 99% wpływu na cokolwiek. Wobec znakomitego kontrastu, czerni, odwzorowania kolorów, obsługi 4k i... znaczka "bardzo polecamy" od Macieja Kopera jak można pisać, że to jakaś wielka wada ? Weź też po uwagę ile kosztują te projektory - 10 tyś/ 13 tyś to jak pisałem najlepszy możliwy stosunek jakości do ceny.

  8. "ja, raf i pcmog" -  no nie wiem,chyba Binary woli bardziej zabawy z dziewczynami ;)

  9. 3 godziny temu, Bingooo napisał:

    "ja, raf i pcmog" -  no nie wiem,chyba Binary woli bardziej zabawy z dziewczynami ;)

    Skąd wiesz ? :)